Makaleler

Belirtilerin Anlamlandırılması: Neden Bu Kadar Kaşınıyorum?

gündelik hayatınızı daha kolay planyalabilmenizi sağlayacak ve dolayısıyla hastalığınızı kontrol etmenize yardım edecektir.

Her yeni yıl yeni bir başlangıç olduğuna göre siz de hastalığınızla uyum içinde, size iyi gelecek bazı kararlar alabilir ve uygulayabilirsiniz. Örneğin;

  1. Haftada en az iki kez spor salonuna gideceğim. (Oldukça mümkün)
  2. İşteyken şekerlemeden, abur cuburdan uzak duracağım! (Zorlayabilir ama mümkün)
  3. Ürtiker atağım olduğunda mümkün olduğunca kaşınmamaya çalışacağım. (Neredeyse imkansız!)

Kuşkusuz, bu üç karardan en zorlayıcı olanı sonuncusu, yani kaşıntıya direnmek. Bu konuda elimizden çok fazla bir şey gelmez ama doktorunuz size yardımcı olabilir. Ama en azından bu duyguyla ilgili konuşabiliriz.

Cilt rahatsızlığıyla yaşarken ortaya çıkan o korkunç kaşıntı mükemmel bir günü mahvetmeye yeter. Atak sırasında kaşınma ihtiyacı, kontrol edilemez bir noktaya varabilir. Bu çoğunlukla cildizin altında tırmalayan milyonlarca kedi pençesi gibi hissedilir.

Örneğin soğuğa duyarlı bir ürtikeriniz varsa kış aylarında soğuk hava ve rüzgarla birlikte cildiniz de daha fazla kuruyacak ve bu da daha fazla kaşıntıya sebep olacaktır.1

Kaşınmak geçici de olsa size kendinizi iyi hissettirebilir. Bu, tıpkı hiç terk edilemeyen eski bir alışkanlığa boyun eğmek gibidir. Geceleri uykunuzu kaçırır, uykusuz kalırsınız, huysuzlaşırsınız, yöneticiniz/erkek arkadaşanız/kız arkadaşınız/ ve hatta akvaryumdaki kırmızı balığınız bile bu durumunuzu fark eder. 

Kötü haber şu ki, cildizi kaşımanız belirtilerinizi tam olarak iyileştirmeyecektir. İyi haber de : Kaşıntınızı yönetmenize yardımcı olacak başka yollar da var. 

Neden bende oluyor? 

Şimdi gelin, kaşınmanın arkasında yatan bilimi aralayalım. Kaşınma nedeniniz düşündüğünüz kadar basit olmayabilir. Araştırmalar sonucunda bilim insanları, kaşıntıya vücudun enfeksiyona karşı savunmasının bir parçası olarak tepki gösteren bir kimyasal olan histaminin neden olduğunu belirlediler.3 Öyleyse vücudu savunması gereken bir kimyasal neden bu kadar çok kaşıntıya yol açar? İşte nedeni:

  1. Belirtilere bağışıklık sisteminin anormal aktivasyonu neden olmakta ve bu aktivasyonun bir parçası olarak, ciltte mast hücreleri olarak adlandırılan bir akyuvar tipi histamin salgılanmaktadır.4,5 
  2. Ürtikerde mast hücresi aktivasyonunun ve histamin salımının nedeni tam olarak bilinmemektedir; ancak bu durum, vücudun normal olarak kanda bulunan doğal bir proteini fark etmemesine bağlı olabilir. Sonuç olarak, mast hücreleri fark edilmeyen bu proteinlerle mücadele etmek için aktive olmakta ve histamin salgılamaktadır.5,6,7
  3. Mast hücrelerinizden salgılanan kimyasallardan biri olan histamin, ciltte normal olarak, ısı ya da temas gibi yakın çevredeki değişiklikleri saptamak için kullanılan sinirleri aktive etmekte ve bu da cildinizde kaşıntıya yol açmaktadır.5
  4. Uzun sözün kısası, bilim insanları en azından kaşıntıya yol açan kimyasalları (histamin) belirlemiştir; ancak ürtiker ile bu kimyasallara maruz kalma arasındaki bağlantıyı yeterince gösterememiştir. Çevredeki ısı değişiklikleri ve giysiler de kaşıntıyı artırabilir.8 

Ne yapabilirsiniz ? 

Artık neyin kaşıntıya yol açtığını bildiğinize göre önlem alma zamanı. Başlamanız gereken ilk yer tahmin edeceğiniz gibi doktorunuzun muayenehanesi. Doktorunuza belirtilerinizi detaylı bir şekilde anlatın, böylece hissettiğiniz kaşıntıyı azaltmak için doğru yolu gösterecektir. Ürtiker belirtilerinizi kaydetmek için de günlük tutmayı deneyebilirsiniz.

Beslenme değişikliği yapmanız da belirtilerinizin düzelmesine yardım edebilir. Füme balık, eski peynir ve domates gibi yüksek histamin içeren yiyeceklerlden uzak durmalı, düşük histamin içeren gıdalara yönelmelisiniz.9 Yine de bu konuyu ilk önce doktorunuza danışmalı ve size neyin iyi gelip neyin gelmediğine göre bir beslenme düzeni oturtmalısınız.

Soğuk havayla ortaya çıkabilen kaşıntıyı en aza indirmek için, cildinizi sıcak ve nemli tutun. Cildinizin nefes alabileceği ve rahat giyilen, pamuk gibi doğal malzemelerden yapılmış giysileri deneyin.

Umuyoruz ki bu öneriler bir nebze kaşıntınızı hafifletmeye yardım eder. Sitemizdeki diğer içeriklerden hastalığınızın belirtilerini nasıl yönetebileceğinize dair başka ipuçları da edinebilirsiniz.

Referanslar

  1. Zuberbier, T., et al. "EAACI/GA2LEN/EDF guideline: definition, classification and diagnosis of urticaria." Allergy 61.3 (2006): 316-320. Accessed on November 15, 2015: http://onlinelibrary.wiley.com/store/10.1111/j.1398-9995.2005.00964.x/asset/j.1398-9995.2005.00964.x.pdf?v=1&t=ih2hmbzx&s=0c1da070aef69be82d2501ae31d6755769a8a4511
  2. Wheals of Despair. Chronic spontaneous urticaria: breaking free from the cycle of despair. Allergy UK & Novartis 2014; Available at http://content.zone-secure.net/whealsofdespair/ . Accessed: October, 2014. http://www.skintolivein.com/urticaria/urticaria-and-you/itching-for-answers/
  3. Hennino A et al. Clin Rev Allergy Immunol 2006; 30(1):3-11. Taken from: http://www.skintolivein.com/urticaria/urticaria-and-you/itching-for-answers/
  4. Saini S. abc News. Why do I itch when I get hives? Available at: http://abcnews.go.com/Health/AllergiesOther/story?id=4521888. Accessed December 2014. Taken from: http://www.skintolivein.com/urticaria/urticaria-and-you/itching-for-answers/
  5. Zuberbier T et al. Allergy 2014; 69(7):868-87. Taken from: http://www.skintolivein.com/urticaria/urticaria-and-you/itching-for-answers/
  6. Gomez G et al. J Immunol. 2007; 179(2):1353-61. Taken from: http://www.skintolivein.com/urticaria/urticaria-and-you/itching-for-answers/
  7. Psoriasis. Schön MP, Boehncke WH. N Engl J Med. 2005 May 5;352(18):1899-912. Accessed on November 16, 2015: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=15872205http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra041320
  8. Website “urticarial day” – Diet. Last accessed: 13.10.15 http://urticariaday.org/urticaria/diet/
  9. http://www.worldallergy.org/public/allergic_diseases_center/urticaria/urticaria.php Son izleme tarihi:29.09.2016