Makaleler

İlerleme: Neden Bazı Cilt Rahatsızlıkları İyileşmeden Önce Kötüleşir

Bazen cilt rahatsızlıkları bir anda ortaya çıkabilir. Bir dakika önce işinizi düşünürken, bir anda ellerinizdeki kırmızı döküntüleri ya da başınızı kaşıdığınızı fark edebilirsiniz. Bu durum, kötü bir yere doğru hızla hareket eden psoriazis ve ürtiker treninin çarpması gibi bir etki yaratır.

Bazen cilt rahatsızlıkları bir anda ortaya çıkabilir. Bir dakika önce işinizi düşünürken, bir anda ellerinizdeki kırmızı döküntüleri ya da başınızı kaşıdığınızı fark edebilirsiniz. Bu durum, kötü bir yere doğru hızla hareket eden psoriazis ve ürtiker treninin çarpması gibi bir etki yaratır.

Sedef ve ürtikerde belirtiler büyük ölçüde kişiye göre değişebilir. Bununla birlikte bu hastalıklar belirli aşamalardan geçerek ilerlerler. 

Bazen sedef ve ürtiker gibi cilt rahatsızlıkları bir anda ortaya çıkabilir. Örneğin, bir dakika önce işinizi düşünürken, bir anda ellerinizdeki kırmızı döküntüleri ya da başınızı kaşıdığınızı fark edebilirsiniz. 

Bazen ise, cilt hastalıkları yavaş yavaş başlar. Örneğin dirseğinizde, gün içinde küçük bi alan pullanır ve sonra bu alan genişler. 

Sedef ve ürtiker gibi otoimmün inflamatuvar cilt hastalıklarının belirtileri büyük ölçüde kişiden kişiye göre değişir ve bazı aşamalardan geçerler. 

 En çok görülen yaşlar Cilt hastalığı her yaşta ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, sedefin ağırlıklı olarak ilk ortaya çıktığı yaşlar 15-20 yaş arasındadır.1Yapılan araştırmalarla, 40 yaşından önce tanı konulan kişilerde hastalığın daha ağır seyrettiği görülmüştür.2Ancak herkes, hastalıktan farklı şekilde etkilenmektedir. Bununla birlikte lezyonlar aşağı yukarı şu şekilde görülür: Özellikle saçlı ciltte, dirseklerde, dizlerde görülen; ancak vücudun herhangi bir yerinde (tırnaklar dahil) ortaya çıkabilen dairesel, kırmızı pullanmış alanlar.3Ürtikerde görülen kabarcıklar da her yaşta görülebilmekle birlikte, en sık 20-40 yaş arasında ortaya çıkar.4 

Kaşıntı-inflamasyon döngüsü

Bazı kişileri en çok rahatsız eden cildin görüntüsü olur. Bazıları da kaşıntıyı çok dert eder. Çoğu cilt rahatsızlığında olduğu gibi gerçek şu ki, ne kadar çok kaşırsanız, ciltte o kadar çok inflamasyona yol açarsınız. Daha fazla inflamasyon, daha fazla kaşıntı demektir. Bunu bilmezseniz kendinizi çaresiz bir kısır döngüde bulabilirsiniz. 

Bu süreç genellikle çoğu kişinin acil bir çare arayışıyla kendini doktora atmasıyla sonuçlanır. 

Hem sedef hem de ürtikerde, özellikle uykunun bölündüğü.5 gece saatlerinde kaşıntılar artabilir. Bu noktada tavsiyemiz zor olsa da kaşınmaya direnmek olacak. Kaşınmak sizi iki saniye iyi hissettirecek kadar tatmin edebilir; ancak sonrasında her şey daha da kötüleşecektir

Bazı durumlarda, cilt hastalıkları vücudun diğer bölümlerini de etkileyebilir, örneğin  eklemleri. Bu ağrılı rahatsızlık psoriatik artrit (PsA) olarak bilinir. Sedef hastalarının %30 gibi yüksek bir oranında PsA geliştiği tahmin edilmektedir.6Psoriatik artrit hastalarının yaklaşık %87’sinde tırnakların kalınlaştığı, renginin bozulduğu ve çöktüğü tırnak sedefi bulguları da görülür.7 

Ürtiker hastalarında da kabartılara, anjiyoödem olarak bilinen, cildin daha derin tabakalarındaki ağrılı şişlik eşlik edebilir. Bu durum dudaklar, yüz, eller, ayaklar ve genital bölgede bile görülebilir. Ürtikerde anjiyoödeme birkaç gün sürebilen yanma hissi eşlik eder.8Sorun şu ki, sözü geçen cilt hastalıkları vücudun diğer bölümlerine de yayılabilir ve durum genellikle yileşmeden önce kötüleşir 

İyi bir gözlemci olmak

Doktorunuz cildinizdeki belirtileri yönetmenize ve kaşıntının sona ermesine yardımcı olacak ilaçlar reçeteleyebilir. Bu, alevlenmelerin en aza inmesine ve hatta bir süre için tamamen ortadan kalkmasına yardımcı olabilir. Hem sedef hem de ürtiker otoimmün hastalıklardır bu yüzden de belirtiler tekrar geri dönebilir. Örneğin bazı kişiler alevlenmeyi stresin tetikleyebildiğini belirtmiştir. Stres hormonlarının inflamatuvar bileşikler salgılamak üzere immün sistemi tetikleyebildiği bilindiğinden, bu, anlamlıdır.9,1 

Zamanla, hastalığınızı nelerin tetiklediğini gözlemleyerek onları kontrol etmeyi öğrenebilirsiniz. Sizin için en iyi tedaviyi bulmak amacıyla da doktorunuzla görüşmelisiniz. 5

Cildinizin uzmanı olun

Bir cilt rahatsızlığıyla yaşamının zor olduğu konusunda kuşku yok. Birçok kişi böyle yaşamaktan yorulur ve pes eder. Ama biz pes etmemeniz ve mücadeleye devam etmeniz için buradayız! Size tavsiyemiz, kendi cildinizin uzmanı olmayı öğrenin. 

Sorunu yönetmeye, doktorunuzla tedaviniz hakkında konuşarak başlayın.  Onlar, semptomları nasıl yönetilebileceğiniz konusunda yardımcı olabilirler. 

Ayrıca, yalnız olmadığınızı görmek, sizin gibi hastaların gerçek öykülerini okumak ve beslenme değişikliği gibi yardımcı olabilecek ipuçlarını öğrenmek için, Cildinle Cildinle Mutlu Yaşa’da da faydalanabilirsiniz. 

Zaman zaman kendinizi yorgun hissedebilirsiniz ama mücadele etme konusunda asla pes etmemelisiniz. Biraz zaman alabilir; ancak doktorunuzun yardımıyla sizin için en iyisini bulacaksınız.

Referanslar

  1. Psoriasis: epidemiology, clinical features, and quality of life. R G B Langley, G G Krueger, C E M Griffiths. Ann Rheum Dis 2005;64:ii18-ii23 http://ard.bmj.com/content/64/suppl_2/ii18.full
  2. Henseler T, Christophers E. Psoriasis of early and late onset: characterization of two types of psoriasis vulgaris. J Am Acad Dermatol1985;13:450–6. http://ard.bmj.com/content/64/suppl_2/ii18.full#ref-7
  3. Psoriatic arthritis and psoriasis: classification, clinical features, pathophysiology, immunology, genetics. Psoriasis: epidemiology, clinical features, and quality of life. R G B Langley1, G G Krueger, C E M Griffiths. Ann Rheum Dis 2005;64:ii18-ii23 http://ard.bmj.com/content/64/suppl_2/ii18.full
  4. An approach to the patient with urticaria. S J Deacock. Clin Exp Immunol. 2008 Aug; 153(2): 151–161. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2492902/
  5. Factors affecting sleep quality in patients with psoriasis. Gowda S, Goldblum OM, McCall WV, Feldman SR.  J Am Acad Dermatol. 2010 Jul;63(1):114-23.  Epub 2009 Nov 26. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19944485
  6. Psoriatic arthritis and psoriasis: classification, clinical features, pathophysiology, immunology, genetics. Psoriatic arthritis: epidemiology, clinical features, course, and outcome. D D Gladman, C Antoni, P Mease, D O Clegg, P Nash. Ann Rheum Dis 2005;64:ii14-ii17. http://ard.bmj.com/content/64/suppl_2/ii14.full 
  7. Nail Involvement as a Predictor of Concomitant Psoriatic Arthritis in Patients With Psoriasis. A. Langenbruch; M.A. Radtke; M. Krensel; A. Jacobi; K. Reich; M. Augustin. The British Journal of Dermatology. 2014;171(5):1123-1128. http://www.medscape.com/viewarticle/836159  
  8. Urticaria and angioedema: Diagnosis and evaluation. Kevin D. Cooper. Journal of the American Academy of Dermatology. Volume 25, Issue 1, Part 2, July 1991, Pages 166–176. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0190962291701844   
  9. Stress as an Influencing Factor in Psoriasis. Misha M. Heller, Eric S. Lee, John Y.M. Koo. Skin Therapy Letter. 2011;16(5). http://www.medscape.com/viewarticle/742811_3  
  10. J Formos Med Assoc. 2005 Apr;104(4):254-63. Stress, insomnia, and chronic idiopathic urticaria--a case-control study. Yang HY1, Sun CC, Wu YC, Wang JD. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15909063