Makaleler

Cinsellik karmaşık bir konudur-Sedefi partnerinize açıklamak da öyle…

Bir ilişkinin ‘ilkleri’ heyecan vericidir – ilk randevu, ilk öpücük, ilk kez kanepede birlikte oturup "İncir Reçeli" filmini izlemek. Bunlar ilişkinizi temellendirdiğiniz deneyimler ve geriye baktığınızda sevgiyle (ümit ederiz ki) hatırladığınız anlardır. Ancak, sedef hastaları için bir “ilk” var ki her zaman rahatsız hissettirir (en azından bir miktar): İlk defa partnerinizle yakınlaşmanız. Burada utangaç davranmıyoruz, ilk kez cinsellik yaşadığınızda demek istedik!

Konu sedef hastalığı ve ilişkilere geldiğinde olayları ele almanın tek bir doğru yolu yoktur. Şu, birlikte “olacaklar mı/olmayacaklar mı” anından çok önce hastalıkları hakkında partnerlerine derhal açılan, tüm belirtilerini hemen detaylı biçimde anlatan kişiler vardır. Ve daha çekingen olup bundan yalnızca kısaca söz eden hatta konudan tümüyle kaçınan pek çok kimse mevcuttur. Daha önce sedefinize nasıl yaklaştığınızdan bağımsız olarak, an gelip partneriniz vücudunuzdaki kalınlaşmış, kızarık, kabuklanmış deriye çok yakından baktığında yaşanan o kaygı veya çekinme hissini herkes bilir.1,2 Bu kimileri için korkutucu olabilir ve karmaşık bir konudur!

Şimdi bir saniye duralım: cinsellik de karmaşık bir konudur. Yakınlaşmak herkes için farklıdır ve bir cilt hastalığıyla yaşıyorsanız, bu özellikle zor gelebilir. Sıradan bir günde, iş arkadaşlarıyla, arkadaşlarla ve yabancılarla iletişimde cildiniz hakkında zaten öyle çekingensiniz ki partnerinizle yakınlaşmaya geldiğinde bu özellikle sinir bozucu olabilir. Bu zamanın keyfini çıkarmanız gerekirken karşınızdakinin ne düşündüğünden kaygı duyabilirsiniz: Bana dokunmaktan korkuyor mu? Bunun bulaşıcı olduğunu mu düşünüyor? Sorular birbirini kovalar ve sizi yaşadığınız andan uzaklaştırır. Belli bir noktada, bunun hakkında konuşmak isteyeceksiniz. Belki de işler ciddileşmeden önce sedef hastalığınızı açıklamak en iyisi olsa da, bu her zaman mümkün olmaz. Bu nedenle, partnerinizle ne zaman konustuğunuzdan bağımsız olarak, sedefe ilişkin şu zorlu soruları yanıtlamanıza yardım edecek bazı noktaları özetledik:

Hey, cildindeki o kızarık leke nedir?

Bu soruyla karşılaşmışsanız, cevap vermenin zor olduğunu bilirsiniz. Tıbbi jargonu biliyorsunuz – sedef pullanma ve inflamasyon (iltihap) ile birlikte kızarık kabartılı lekelere yol açan bir cilt hastalığıdır.1,2 Bu lekeler kaşıntılı ve ağrılı olabilir ama bunu zaten biliyorsunuz. Bu açıklamanin hiç bir bölümü olmasını istediğiniz kadar çekici değildir.

Bazen en iyisi bunu dürüstçe söylemektir. O halde sedef buzunu kıralım. Partnerinize lekelerinizin genellikle nerede ortaya çıktığını ve bunlar alevlendiğinde yaşıyor olabileceğiniz diğer belirtileri açıklayın. Bunlar dışarıdaki havaya veya stres düzeyinize bağlı olarak kötüleşiyor mu? Partnerinizin bunları da bilmesine izin verin.

Hmm, bu cinsel yolla bulaşan bir hastalık veya benzeri bir şey mi?

Işte bu duymak istediğiniz türden bir soru değil. Şimdi bir laboratuvar önlüğü giyip tam bir bilim insanı olmak istemiyorsunuz, ancak partnerinize (ve kendinize) sedefe yaptığınız herhangi bir şey nedeniyle yakalanmadığınızı, bunun öylece ortaya çıktığını hatırlatmak iyi olur. Genellikle, deri hücreleri cildin alt tabakalarında çoğalır ve ardından yaklaşık olarak ayda bir kez cildin yüzeyine ulaşırlar. Sedef hastalığınız olduğunda, bağışıklık sisteminiz hatalı olarak sağlıklı deri hücrelerine saldırır ve yeni oluşan hücrelerin yukarıya fazla hızlı ilerlemesine ve ardından cilt yüzeyinde birikmesine yol açar.3

Yanı içeride bir problem yok, öyle mi?

Siz “hasarlı bir ürün” değilsiniz, ancak sedefin bir cilt hastalığından fazlası olduğunu hepimiz biliyoruz – o halde partnerinizin de bunu bildiğinden emin olun. Cildinizdeki ağrı ve yanma hissi gibi belirtilerin günlük aktiviteleri4,5 ve bu durumda gece aktivitelerini de, gerçekleştirmede sizi nasıl sınırladığını anlatın. Lekeler elleriniz, ayaklarınız ve tırnaklarınız gibi bölgelerde ortaya çıktığında daha da büyük fiziksel güçlük çekebilirsiniz.5 Ancak gerçekten, bazı günler kendinizi itici hissedebilirsiniz, bu da herhangi bir tür cinsel yakınlık istememenize yol açabilir. O halde nasıl hissettiğiniz hakkında partnerinizle konuştuğunuzdan emin olun, istemiyorsanız istemiyorsunuzdur ve bunda hiçbir sorun yoktur!

Bir dakika, bu bana bulaşır mı??

Bu muhtemelen yakınlaşmadan hemen önce partnerinizin aklında beliren en büyük sorudur, öyleyse onu rahatlatın. Ona bunun enfeksiyon değil otoimmün/inflamatuar (bağışıklık sisteminin kendi kendisine saldırdığı/iltihaba yol açan) bir hastalık olduğunu ve dolayısıyla bulaşmayacağını anlatın. Artık sedefe genetik faktörler ve çevresel tetikleyicilerin bir kombinasyonunun yol açtığını biliyoruz, bunlardan hiçbiri cilde temasla bulaşmaz.1,6 Sonuç olarak sedef ilişkinizi etkileyebilir ancak onu kontrolü altına alması gerekmez. Partnerinizle açık bir iletişim içinde olduğunuzdan emin olun ve onun kendinizi iyi hissetmediğiniz zamanları bilmesine izin verin. Unutmayın, size nasıl göründüğünüz için değil kim olduğunuz için değer veren biriyle görüşüyorsanız, hastalığınız partneriniz için büyük bir sorun olmayacaktır, gardınızı indirip giysilerinizi çıkardığınızda bile.

Referans

  1. National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. What is Psoriasis? http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Psoriasis/psoriasis_ff.asp. Son erişim tarihi: 17 Kasım 2016.
  2. Schön MP, Boehncke WH. Psoriasis.
  3. N Engl J Med 2005;352(18):1899-1912.
  4. Rapp SR, et al. J Am Acad Dermatol 1999;41(3 Pt 1):401-07.
  5. National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Questions and Answers about Psoriasis. http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Psoriasis/. Son erişim tarihi: 17 Kasım 2016.
  6. Mayo Clinic. Causes. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/psoriasis/basics/causes/con-20030838. Son erişim tarihi: 17 Kasım 2016.